Teflon: "Umwami wa Plastike" uri inyuma y'amasafuriya adakoresha inkoni - Uburyo kuvumbura Laboratwari mu buryo bw'impanuka byatangije igihe cy'ikirere

Tekereza utetse igi ryiza cyane rihagaze ku zuba ridafite akantu na gato gasigaye ku isafuriya; abaganga b'inzobere basimbuza imiyoboro y'amaraso irwaye imiyoboro y'amaraso ikiza ubuzima; cyangwa ibice by'ingenzi bikora neza mu kirere gikomeye cya Mars rover… Ibi bintu bisa nkaho bidafite aho bihuriye bisangiye intwari isanzwe kandi idasobanutse: Polytetrafluoroethylene (PTFE), izwi cyane ku izina ryayo ry'ubucuruzi rya Teflon.

123


I. Intwaro y'ibanga y'amasafuriya atari inkoni: Impanuka yahinduye isi

Mu 1938, umuhanga mu bya shimi w’Umunyamerika Roy Plunkett, wakoraga muri DuPont, yakoraga ubushakashatsi ku bikoresho bishya byo muri firigo. Ubwo yafunguraga silinda y’icyuma bivugwa ko yuzuyemo umwuka wa tetrafluoroethylene, yatangajwe no gusanga umwuka “warazimiye,” hasigara gusa ifu y’umweru idasanzwe, ifite ibara ry’umukara hepfo.

Iyi fu yari inyerera cyane, irwanya aside ikomeye na alkali, ndetse byari bigoye kuyitwika. Plunkett yabonye ko yakoze ku bw'impanuka ikintu kitari cyarigeze kimenyekana, kandi gitangaje - Polytetrafluoroethylene (PTFE). Mu 1946, DuPont yayishyize ku izina rya "Teflon," ari na byo byabaye intangiriro y'urugendo rw'amateka rwa PTFE.

  • Yavutse ari “Aloof”: Imiterere yihariye ya molekile ya PTFE ifite umugongo wa karuboni utwikiriwe neza na atome za fluorine, bigatuma habaho uruzitiro rukomeye. Ibi biyiha “imbaraga zikomeye” ebyiri:
    • Nta gipfundikizo cy’ingenzi (Kidafata): Nta kintu na kimwe gifata ku buso bwacyo butoshye - amagi n'ifu bihita binyerera.
    • “Ntabwo byangirika” (Uburibwe bwa Chimique): Ndetse na aqua regia (uruvange rwa aside nitrique na hydrochloric nyinshi) ntishobora kuyingiza, bigatuma iba “igihome cyo gukingira” mu isi y’ibikoresho.
  • Gucikamo ibice? Gucikamo ibice ibihe?: PTFE ifite igipimo cyo kugabanuka gito cyane (kigera kuri 0.04), ndetse kiri munsi y'urubura runyerera ku rubura. Ibi bituma iba nziza cyane ku maberiya n'amadirishya bidacikamo ibice, bigabanya cyane kwangirika kw'imashini no gukoresha ingufu.
  • "Ninja" Idahungabanywa n'ubushyuhe cyangwa ubukonje: PTFE iguma ihamye kuva ku bujyakuzimu bwa azote y'amazi (-196°C) kugeza kuri 260°C, kandi ishobora kwihanganira guturika gugufi kurenza 300°C - kure cyane ya pulasitiki isanzwe.
  • Guardian of Electronics: Nk'igikoresho cyiza cyane cyo kwirinda ubushyuhe, PTFE irakora neza mu bintu bikomeye by'ikoranabuhanga birimo frequency nyinshi, voltage, n'ubushyuhe. Ni intwari mu itumanaho rya 5G no mu nganda za semiconductor.

II. Inyuma y'Igikoni: Uruhare rwa PTFE mu Ikoranabuhanga

Agaciro ka PTFE karenze kure ibyo koroshya guteka. Imiterere yayo idasanzwe ituma iba "intwari idahimbwa" ikomeye itera imbere mu ikoranabuhanga rigezweho:

  • "Inkongoro z'amaraso" n' "Intwaro" zo mu nganda:
    • Impuguke mu Gufunga: Ifu ya PTFE irinda amazi mu miyoboro y’ibinyabutabire yangiza cyane ndetse n’ifu ya moteri y’imodoka ishyushye cyane.
    • Umwambaro urwanya ingese: Gushyira ibikoresho bitunganya imiti n'imiyoboro ya reactor hamwe na PTFE ni nko kubaha imyenda idakoresha imiti.
    • Gusiga amavuta: Gushyiramo ifu ya PTFE mu mavuta cyangwa kuyikoresha nk'igitambaro gikomeye bifasha ko ibikoresho n'iminyururu bikora neza mu gihe cy'imitwaro iremereye, nta mavuta, cyangwa ahantu habi cyane.
  • "Umuhanda munini" w'ikoranabuhanga n'itumanaho:
    • Ibikoresho bya High-Frequency Circuit Board Substrates: Ibikoresho by'itumanaho bya 5G, radar, na satelite byishingikiriza ku mbaho ​​zishingiye kuri PTFE (urugero, uruhererekane ruzwi cyane rwa Rogers RO3000) kugira ngo byohereze amajwi yihuta cyane nta gihombo.
    • Ibikoresho Bikoreshwa mu Gutunganya Ibikoresho Bikoresha Ingufu: PTFE ni ingenzi mu bikoresho n'imiyoboro bikoresha imiti ikomeye ihumanya ikoreshwa mu gukata no gusukura ibyuma.
  • "Ikiraro cy'Ubuzima" mu Buvuzi:
    • Imiyoboro y'amaraso y'ubukorano n'uduce duto: PTFE yagutse (ePTFE) ikora imiyoboro y'amaraso y'ubukorano n'uduce two kubaga dufite ubushobozi bwo guhuza neza, yatewe neza mu myaka ibarirwa muri za mirongo kandi ikiza ubuzima butagira ingano.
    • Uburyo bwo gusiga ibikoresho by'ikoranabuhanga: Gusiga ibikoresho bya PTFE kuri catheters n'insinga ziyobora bigabanya cyane uburyaryate bwo kwinjira mu mubiri, bikongera umutekano w'abaganga no gutuma umurwayi amererwa neza.
  • "Umuherekeza" w'ikoranabuhanga rigezweho:
    • Gushakisha mu kirere: Kuva ku byuma bifunga indege bya Apollo kugeza ku byuma bikingira insinga n'amapine kuri rovers za Mars, PTFE ikora neza mu gihe cy'ubushyuhe bukabije n'isuku y'ikirere.
    • Ibikoresho bya gisirikare: PTFE iboneka mu mazu y’imashini zirinda ingese, mu bikoresho by’ikoranabuhanga bihishe, no mu bice birwanya ingese.

III. Impaka n'Iterambere: Ikibazo cya PFOA n'Inzira Igana Imbere

Nubwo PTFE ubwayo idakoresha imiti kandi ikaba ifite umutekano mu bushyuhe busanzwe bwo guteka (ubusanzwe iri munsi ya 250°C), hari impungenge ku birebana na PFOA (Perfluorooctanoic Acid), igikoresho cyo gutunganya ibintu cyakoreshejwe mu mateka mugukora.

  • Ikibazo cya PFOA: PFOA irakomeza, irakora ku mubiri, kandi ishobora no kuzana uburozi, kandi yigeze kugaragara cyane mu bidukikije no mu maraso y'abantu.
  • Igisubizo ku nganda:
    • Icyiciro cyo Kurangira kwa PFOA: Kubera igitutu gikomeye cy’ibidukikije n’abaturage (kiyobowe na EPA ya Amerika), inganda zikomeye zakuyeho ikoreshwa rya PFOA mu 2015, zihindukirira izindi nka GenX.
    • Amabwiriza Ahamye no Gukoresha Ibikoresho Bishya: Ibikorwa byo gukora ibintu biracyakurikiranwa cyane, kandi ikoranabuhanga ryo kongera gukoresha imyanda ya PTFE (urugero: kongera gukoresha imashini, pyrolysis) ririmo gusuzumwa.

IV. Ahazaza: Ifite ibidukikije, PTFE y'ubwenge kurushaho

Abahanga mu by'ibikoresho barimo gukora ibishoboka byose kugira ngo bazamure uyu "Mwami wa Plastiki" kurushaho:

  • Ivugurura ry'imikorere: Guhindura imiterere y'ibikoresho (urugero, kongeramo fibre ya karuboni, graphene, ibice bya ceramic) bigamije guha PTFE ubushobozi bwo kuyobora ubushyuhe, kudashira cyangwa gukomera, no kongera ikoreshwa ryayo mu mabatiri y'imodoka zikoresha amashanyarazi n'imashini zigezweho.
  • Ubukorikori Bunoze: Gukomeza kunoza ibikorwa byibanda ku kugabanya ingaruka ku bidukikije, guteza imbere uburyo bwo gutunganya ibintu bundi bushya kandi bwizewe, no kunoza imikorere myiza yo kongera gukoresha ibikoresho.
  • Imipaka y'Ubuvuzi: Gusuzuma ubushobozi bwa ePTFE mu bikorwa bigoye cyane byo gukora ingirabuzimafatizo, nk'imiyoboro y'imitsi n'uburyo bwo gutanga imiti.

Umwanzuro

Kuva ku mpanuka ikomeye yo muri laboratwari kugeza ku bikoni ku isi yose ndetse no mu ngendo zigana mu isanzure, inkuru ya PTFE igaragaza neza uburyo siyansi y'ibikoresho ihindura ubuzima bw'abantu. Ibaho mu buryo bugaragara hirya no hino, itera imbere mu nganda no guhanga udushya mu ikoranabuhanga hamwe n'uburyo ihamye n'imikorere yayo idasanzwe. Uko ikoranabuhanga rikomeza gutera imbere, uyu "Mwami wa Plastiki" nta gushidikanya ko azakomeza kwandika inkuru ye y'inkuru mu buryo butuje mu byiciro binini kurushaho.

“Iterambere ryose mu bushobozi bw’ibikoresho rituruka ku gushakisha ibitazwi no kubona neza amahirwe yo kubona ibintu mu buryo butangaje. Inkuru ya PTFE iratwibutsa: mu nzira ya siyansi, impanuka zishobora kuba impano z’agaciro kanini, kandi guhindura impanuka mu bitangaza bishingiye ku gushaka kumenya byinshi no kwihangana.”- Ibikoresho Umuhanga Liwei Zhang


Igihe cyo kohereza: 22 Nyakanga-2025